Author: admin

Το Μεσοπρόθεσμο καταρρίπτει το αφήγημα της ανάπτυξης: Προς μια οικονομία τεχνοφεουδαρχίας;

Η μείωση των δημοσίων υπαλλήλων και η δημοσιονομική πειθαρχία αποκαλύπτουν μια διαφορετική πραγματικότητα πίσω από την «ανάπτυξη» — και θέτουν το πραγματικό δίλημμα των επερχόμενων εκλογών.

Η «ανάπτυξη» ως αφήγημα

Τα τελευταία χρόνια, η έννοια της ανάπτυξης κυριαρχεί στον δημόσιο λόγο. Παρουσιάζεται ως απόδειξη επιτυχίας, ως ένδειξη σταθερότητας, ως σημάδι ότι η ελληνική οικονομία έχει αφήσει πίσω της την κρίση. Ωστόσο, όταν εξετάζουμε τις πραγματικές πολιτικές που εφαρμόζονται, η εικόνα αυτή αρχίζει να ραγίζει. Το Μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δημοσιονομικής στρατηγικής δεν επιβεβαιώνει το αφήγημα της ανάπτυξης. Το αμφισβητεί ευθέως.

Η πραγματικότητα των αριθμών

Η πρόβλεψη για μείωση κατά 5% των δημοσίων υπαλλήλων αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Δεν πρόκειται απλώς για έναν αριθμό. Πρόκειται για μια πολιτική κατεύθυνση:

•             περιορισμός του κράτους,

•             συγκράτηση δαπανών,

•             διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων.

Αυτές οι επιλογές δεν συνάδουν με ένα μοντέλο δυναμικής και συμπεριληπτικής ανάπτυξης. Αντίθετα, παραπέμπουν σε ένα πλαίσιο διαρκούς προσαρμογής και πειθαρχίας. Από την ανάπτυξη στη συρρίκνωση. Η μείωση του ανθρώπινου δυναμικού στο Δημόσιο δεν είναι ουδέτερη.  Σημαίνει:

•             λιγότερη δυνατότητα παροχής υπηρεσιών,

•             μεγαλύτερη πίεση σε κρίσιμους τομείς όπως η υγεία και η παιδεία,

•             μεταφορά κόστους από το κράτος στον πολίτη.

Με άλλα λόγια, η ανάγκη δεν εξαφανίζεται — απλώς αλλάζει φορέα. Και κάπως έτσι, η «ανάπτυξη» μετατρέπεται σε μια έννοια αποκομμένη από την καθημερινότητα της κοινωνίας.

Το μοντέλο του τεχνοφεουδαλισμού

Αυτό που αναδύεται δεν είναι απλώς μια αυστηρή δημοσιονομική πολιτική. Είναι ένα διαφορετικό οικονομικό μοντέλο. Ένα μοντέλο όπου:

•             η ισχύς συγκεντρώνεται σε λίγους,

•             το κράτος αποσύρεται από βασικές λειτουργίες,

•             και ο πολίτης καλείται να καλύψει τα κενά.

Αυτό το μοντέλο περιγράφεται όλο και συχνότερα ως τεχνοφεουδαλισμός ή τεχνοφεουδαρχία

Δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι η πρακτική μετάβαση σε μια οικονομία όπου η ανάπτυξη δεν διαχέεται — συγκεντρώνεται.

Εκλογές: το πραγματικό δίλημμα

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι επερχόμενες εκλογές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Το διακύβευμα δεν είναι απλώς ποιος θα διαχειριστεί την οικονομία. Είναι ποιο μοντέλο οικονομίας θα ακολουθηθεί. Το ερώτημα είναι σαφές:

•             Θα συνεχίσουμε σε μια πολιτική που βασίζεται στη συρρίκνωση του κράτους και τη μεταφορά βαρών στην κοινωνία;

•             ή θα αναζητήσουμε ένα διαφορετικό μοντέλο που επενδύει στον άνθρωπο και ενισχύει τη συλλογική ευημερία;

Η ανάγκη για μια ανθρωποκεντρική οικονομία

Η πραγματική ανάπτυξη δεν μπορεί να περιορίζεται σε δείκτες και ποσοστά. Αφορά:

•             την ποιότητα ζωής,

•             την κοινωνική συνοχή,

•             την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

Μια ανθρωποκεντρική οικονομία δεν αντιμετωπίζει το κράτος ως βάρος, αλλά ως εργαλείο ισορροπίας και προστασίας. Δεν μειώνει τον άνθρωπο για να βελτιώσει τους αριθμούς. Βελτιώνει τους αριθμούς επενδύοντας στον άνθρωπο.

Ένα ευρύτερο πλαίσιο

Όπως αναλύεται και στο The Conscious Code: AI’s Journey into Human Society, η μετάβαση των οικονομιών σε πιο συγκεντρωτικά μοντέλα ισχύος δεν είναι τυχαία. Συνδέεται με την τεχνολογία, τη συγκέντρωση δεδομένων και τη μεταβολή των σχέσεων μεταξύ κράτους, αγοράς και κοινωνίας. Η οικονομική πολιτική που αποτυπώνεται στο Μεσοπρόθεσμο εντάσσεται σε αυτή τη μεγαλύτερη εικόνα.

Συμπέρασμα

Το Μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δεν αποτελεί επιβεβαίωση της ανάπτυξης. Αποτελεί ένδειξη μιας διαφορετικής πορείας. Μιας πορείας που απομακρύνεται από την κοινωνική ενίσχυση και κινείται προς τη δημοσιονομική προσαρμογή και τη συγκέντρωση ισχύος. Και αυτό είναι που τελικά θα κριθεί στην κάλπη.

Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει ανάπτυξη.

Αλλά:

❗ ποιον αφορά

❗ και ποιος πληρώνει το τίμημά της