Ποιον υπηρετεί τελικά η νομοθεσία στην Ελλάδα;

Από το 2010 μέχρι σήμερα, οι κυβερνήσεις νομοθέτησαν για να προστατεύσουν τον πολίτη ή για να κάνουν το ελληνικό ιδιωτικό χρέος ένα εξαιρετικά κερδοφόρο χρηματοοικονομικό προϊόν;
Αυτό είναι το πραγματικό ερώτημα.
Γιατί από το 2010 και μετά ακούσαμε πολλές φορές ότι όλα γίνονται για τη «σωτηρία της χώρας».
Μνημόνια.
Λιτότητα.
Περικοπές.
Φορολογία.
Ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών.
«Εξυγίανση» του τραπεζικού συστήματος.
Ο Έλληνας πολίτης πλήρωσε.
Με το εισόδημά του.
Με την εργασία του.
Με την επιχείρησή του.
Και, σε πολλές περιπτώσεις, με την περιουσία του.
Όμως υπάρχει μια πλευρά της ιστορίας που σπάνια συζητάμε:
Τι συνέβη με τα ιδιωτικά χρέη των Ελλήνων;


Το δάνειο έγινε εμπόρευμα
Η Ελλάδα είχε ήδη από το 2003 θεσπίσει το πλαίσιο της τιτλοποίησης απαιτήσεων.
Μετά την κρίση, όμως, αυτό το εργαλείο απέκτησε τεράστια σημασία.
Το 2015, με τον ν. 4354/2015, δημιουργήθηκε το θεσμικό πλαίσιο για τη μεταβίβαση και διαχείριση απαιτήσεων από μη εξυπηρετούμενα δάνεια.
Και έτσι άρχισε να δημιουργείται μια νέα πραγματικότητα:
Η τράπεζα δεν ήταν πλέον απαραίτητα ο τελικός κάτοχος της απαίτησης.
Το δάνειο μπορούσε να μεταβιβαστεί.
Να τιτλοποιηθεί.
Να αγοραστεί από επενδυτικό σχήμα.
Και να ανατεθεί σε έναν servicer η διαχείρισή του.
Με απλά λόγια:
Το χρέος του Έλληνα έγινε επενδυτικό προϊόν.
Για τον πολίτη ήταν το σπίτι του.
Για τον επενδυτή ήταν μια απαίτηση με συγκεκριμένη αναμενόμενη απόδοση.
Και πίσω από αυτή την απαίτηση υπήρχε πολλές φορές ένα ακίνητο.


Και το σύστημα έγινε όλο και πιο αποτελεσματικό
Σταδιακά δημιουργήθηκε ένα ολόκληρο θεσμικό οικοσύστημα:
μεταβίβαση → τιτλοποίηση → servicer → δικαστική διεκδίκηση → αναγκαστική εκτέλεση → πλειστηριασμός.
Το 2023, η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την απόφαση 1/2023 έκρινε ότι οι εταιρείες διαχείρισης μπορούν να προβαίνουν σε δικαστικές ενέργειες για την είσπραξη απαιτήσεων και στο πλαίσιο τιτλοποιήσεων του ν. 3156/2003.
Την ίδια χρονιά, ο ν. 5072/2023 αναμόρφωσε περαιτέρω το θεσμικό πλαίσιο για τους αγοραστές και διαχειριστές πιστώσεων.
Και σήμερα το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό.
Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, στο τέλος του 2025 οι απαιτήσεις από δάνεια που είχαν μεταβιβαστεί σε εξειδικευμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού και διαχειρίζονταν εγχώριοι servicers ανέρχονταν σε περίπου:
80 δισεκατομμύρια ευρώ.
Δεν μιλάμε λοιπόν για μια μικρή αγορά.
Μιλάμε για ένα τεράστιο κομμάτι του ιδιωτικού χρέους της χώρας.


Και εδώ αρχίζει το πραγματικό πολιτικό ζήτημα
Δεν θα πω ότι «όλα είναι παράνομα».
Δεν είναι αυτό το επιχείρημα.
Το ερώτημα είναι πολύ πιο σοβαρό:
Γιατί το ελληνικό κράτος ήταν τόσο αποτελεσματικό στο να δημιουργήσει το θεσμικό πλαίσιο για τη μεταβίβαση, τιτλοποίηση και είσπραξη των απαιτήσεων, αλλά τόσο λιγότερο αποτελεσματικό στην προστασία της περιουσίας του πολίτη;
Γιατί ο πολίτης που έχασε τη δουλειά του στην κρίση, που είδε το εισόδημά του να καταρρέει και την επιχείρησή του να κλείνει, αντιμετωπίστηκε πρωτίστως ως οφειλέτης;
Γιατί δεν αντιμετωπίστηκε ως πολίτης που πρέπει να του δοθεί πραγματική δυνατότητα επανεκκίνησης;
Γιατί η προστασία της πρώτης κατοικίας μετατράπηκε σταδιακά από βασική κοινωνική προτεραιότητα σε όλο και πιο περιορισμένη εξαίρεση;
Και κυρίως:
Γιατί η ακίνητη περιουσία του Έλληνα έγινε το τελευταίο καταφύγιο της είσπραξης;


Δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων
Το σπίτι στην Ελλάδα δεν είναι απλώς ένα asset.
Είναι η αποταμίευση μιας οικογένειας.
Είναι το αποτέλεσμα δεκαετιών εργασίας.
Είναι η περιουσία που πέρασε από τον παππού στον πατέρα και από τον πατέρα στο παιδί.
Όταν αυτή η περιουσία χάνεται, δεν χάνεται απλώς μια οικονομική μονάδα.
Αλλάζει η κοινωνική θέση μιας ολόκληρης οικογένειας.
Και όταν αυτό συμβαίνει σε μεγάλη κλίμακα, αλλάζει η ίδια η κατανομή του πλούτου μέσα στην κοινωνία.


Το ερώτημα λοιπόν είναι απλό
Δεν είναι αν πρέπει να πληρώνονται τα χρέη.
Φυσικά και πρέπει.
Δεν είναι αν πρέπει να προστατεύονται οι τράπεζες.
Ένα σταθερό τραπεζικό σύστημα είναι απαραίτητο.
Το πραγματικό ερώτημα είναι:
Ποιον υπηρετεί τελικά η πολιτεία όταν νομοθετεί για το ιδιωτικό χρέος;
Τον πολίτη που ψήφισε;
Την οικογένεια που κινδυνεύει να χάσει το σπίτι της;
Τη μικρομεσαία επιχείρηση που προσπαθεί να επιβιώσει;
Ή τον κάτοχο της απαίτησης που αγόρασε το χρέος;
Γιατί αν η Ελλάδα βγήκε από τα μνημόνια με μειωμένο δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, αλλά ταυτόχρονα δημιουργήθηκε μια τεράστια αγορά ιδιωτικού χρέους δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, τότε δεν μπορούμε να μιλάμε απλώς για «εξυγίανση».
Πρέπει να μιλήσουμε και για μεταφορά πλούτου.
Από την πραγματική οικονομία προς τη χρηματοπιστωτική οικονομία.
Από τον πολίτη προς τον κάτοχο της απαίτησης.
Και τελικά, σε ορισμένες περιπτώσεις, από την οικογενειακή περιουσία προς εκείνον που απέκτησε το δικαίωμα να την διεκδικήσει.
Γι’ αυτό η συζήτηση δεν πρέπει να τελειώνει στο:
«Πλήρωσε το δάνειό σου».
Πρέπει να αρχίζει από το:
«Ποιον προστατεύει τελικά το κράτος όταν νομοθετεί;»
Γιατί η δημοκρατία δεν κρίνεται μόνο από το ποιος ψηφίζει τους νόμους.
Κρίνεται και από το ποιον προστατεύουν αυτοί οι νόμοι.

Όταν η εποπτεία γίνεται ασπίδα αδιαφάνειας

Η πρόσφατη συζήτηση στη Βουλή για την ανανέωση της θητείας του διοικητή της Τράπεζα της Ελλάδος άνοιξε ξανά ένα βαθύ και επικίνδυνο ζήτημα: ποιος τελικά ελέγχει το χρηματοπιστωτικό σύστημα και απέναντι σε ποιον λογοδοτεί;

Η άρνηση δημοσιοποίησης των business plans των servicers με επίκληση «εποπτικών κανόνων» και «τραπεζικού απορρήτου» δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια. Είναι μια βαθιά πολιτική πράξη. Διότι τα σχέδια αυτά συνδέονται άμεσα με κρατικές εγγυήσεις, με πλειστηριασμούς, με τη διαχείριση επιχειρήσεων και περιουσιών, αλλά και με το μέλλον χιλιάδων πολιτών και μικρομεσαίων επιχειρηματιών.

Το ερώτημα είναι απλό:
Πώς γίνεται να ζητείται εμπιστοσύνη προς την εποπτεία (Τράπεζα Ελλάδος), όταν η ίδια εποπτεία κατηγορείται ότι επί χρόνια δεν απέτρεψε πρακτικές που επιβάρυναν δραματικά την κοινωνία και την πραγματική οικονομία;

Οι ελληνικές τράπεζες κατηγορήθηκαν επανειλημμένα για:

  • υπερβολικά υψηλά επιτόκια,
  • σχεδόν μηδενικές αποδόσεις καταθέσεων,
  • αδιαφανείς και πολλαπλές χρεώσεις,
  • περιορισμένο ανταγωνισμό,
  • και επιθετικές πρακτικές απέναντι σε δανειολήπτες.

Την ίδια στιγμή, το ελληνικό δημόσιο κλήθηκε πολλές φορές να στηρίξει το τραπεζικό σύστημα με τεράστιο οικονομικό κόστος για τους φορολογούμενους.

Σήμερα, ένα τεράστιο μέρος της οικονομίας βρίσκεται υπό τη διαχείριση servicers και funds. Δεν μιλάμε πλέον μόνο για «κόκκινα δάνεια». Μιλάμε για τον έλεγχο επιχειρήσεων, ακινήτων, παραγωγικών μονάδων και κοινωνικού πλούτου.

Σε ένα δημοκρατικό κράτος, η διαφάνεια δεν μπορεί να σταματά εκεί που ξεκινούν τα συμφέροντα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Κανείς δεν ζητά παραβίαση προσωπικών δεδομένων ή αποκάλυψη εμπορικών μυστικών που θα έθεταν σε κίνδυνο τη σταθερότητα του συστήματος. Όμως άλλο η προστασία της σταθερότητας και άλλο η θεσμική αδιαφάνεια.

Η επίκληση του «απορρήτου» δεν μπορεί να λειτουργεί επιλεκτικά:

  • αυστηρή μυστικότητα όταν ζητούνται στοιχεία από τη Βουλή,
  • αλλά κοινωνικοποίηση του κόστους όταν οι κίνδυνοι μεταφέρονται στους πολίτες.

Η οικονομία χρειάζεται τράπεζες.
Οι τράπεζες χρειάζονται εποπτεία.
Αλλά η εποπτεία χρειάζεται λογοδοσία.

Διότι χωρίς λογοδοσία, η εμπιστοσύνη καταρρέει.
Και όταν καταρρέει η εμπιστοσύνη στους θεσμούς, καταρρέει τελικά και η ίδια η δημοκρατική ισορροπία.

Funds über alles στην Ελλάδα των Μητσοτάκηδων

Εμπορία χρέους, ανθρώπινου πόνου και μιζέριας: αυτή είναι η οικονομία που «έφτιαξαν» από το 2010 οι «σωτήρες» που μας κυβερνούν.

Κουίζ

Στην Ελλάδα τι προστατεύεται περισσότερο από όλα:

(α) Οι ηλικιωμένοι μας;
(β) Το αγαθό της υγείας;
(γ) Η πρώτη κατοικία;
(δ) Τα αρπακτικά;

Το βρήκατε, είναι το (δ)!

Ο 83χρονος Θεόφιλος Τζοχουνίδης, ο οποίος υποφέρει από νεφρική ανεπάρκεια και η 82χρονη σύζυγος του, εκδιώχθηκαν από το σπίτι τους, το οποίο έχει βγει σε πλειστηριασμό, παρότι, όπως καταγγέλλουν, ο νόμος τυπικά τους προστατεύει. Ο κ. Τζοχουνίδης λοιπόν επιστρέφοντας χθες το πρωί στο σπίτι του μετά από αιμοκάθαρση, αντίκρυσε όλα του τα υπάρχοντά έξω από το σπίτι. Η 82χρονη σύζυγος συνελήφθει! Είπαμε, πάνω απ όλα τα funds!

Αυτή είναι η Ελλάδα του 2025, αυτή είναι η Ελλάδα των Μητσοτάκηδων: απόλυτη προτεραιότητα έχουν τα συμφέροντα των funds, των αρπακτικών και των κερδοσκόπων. Και λέμε «Μητσοτάκηδων», επειδή οι ένοχοι είναι πολλοί. Είναι ο Τσίπρας και ο Τσακαλώτος που νομοθέτησαν τον Δεκέμβριο του 2015 τη δημιουργία των funds και των servicers, την πώληση των κόκκινων δανείων σε αυτά, τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς και το ιδιώνυμο στη διαμαρτυρία απέναντι στο ξεσπίτωμα. Πάνω σε αυτά, έχτισε ο Μητσοτάκης τον ληστρικό μηχανισμό εξώσεων που ονόμασε «ΗΡΑΚΛΗΣ».

Τι πρέπει να γίνει;

Ως ΜέΡΑ25 είμαστε ξεκάθαροι: Κατάργηση του ΗΡΑΚΛΗ, πραγματική προστασία της πρώτης κατοικίας με επ αόριστον πάγωμα των πλειστηριασμών, εκδίωξη των funds και των servicers από τη χώρα μας. Οτιδήποτε άλλο απλώς βαθαίνει τον εκφυλισμό της κοινωνικής μας οικονομίας σε μια οικονομία εμπορίας χρέους και ανθρώπινου πόνου.