Τι πρέπει να κάνει η Ευρώπη τώρα: Το Σχέδιο 3-Σημείων του ΜέΡΑ25-DiEM25

Του Γιάνη Βαρουφάκη

Η πανδημία είναι το σκληρότερο τεστ στο οποίο έχει υποβληθεί η ΕΕ – και, δυστυχώς, βαθμολογείται πολύ κάτω της βάσης. Η αλληλεγγύη υποτίθεται είναι ιδρυτική αρχή της ΕΕ. Κι όμως, ποτέ η αλληλεγγύη δεν ήταν τόσο απούσα από την Ευρώπη σε μια φάση που είναι τόσο αναγκαία. Ο κορωνοϊός αποκάλυψε μια θεμελιώδη αλήθεια: Η Ευρώπη είναι όσο υγιής είναι ο πιο άρρωστος πολίτες της, και τόσο οικονομικά δυνατή όσο ο πιο πτωχευμένος λαός της.

https://youtu.be/RRpsRZdx9YM

Δυστυχώς, η ηγεσία της ΕΕ τελεί υπό παράλυση λόγω της προσπάθειας των ισχυρών να απεμπολήσουν το κόστος διάσωσης των ανίσχυρων.

Το αντίτιμο της αποτυχίας της ΕΕ δεν είναι μόνο οι χαμένες ζωές και η φτώχεια των πολλών αλλά και η διάλυση της ίδιας της ΕΕ.

Η σημερινή απειλή είναι μοναδική και απαιτεί μοναδική αντίδραση. Το ΜέΡΑ25-DiEM25 παρουσιάζει Σχέδιο 3 Σημείων για την προστασία των ευρωπαίων πολιτών, για την αντιμετώπιση της οικονομικής κατάρρευσης, και για την αποφυγή της διάλυσης της Ένωσης.Τέσσερα Δεδομένα

Το Σχέδιό μας θεμελιώνεται σε τέσσερα δεδομένα:

1. Το Δημόσιο Χρέος θα αυξηθεί, και πρέπει να αυξηθεί: Η κατακόρυφη πτώση των ιδιωτικών εισοδημάτων πρέπει να αναπληρωθεί από δημόσιες δαπάνες. Αν αυτό δεν γίνει, οι χρεοκοπίες θα καταστρέψουν μεγάλο μέρος της παραγωγικής δύναμης της Ευρώπης, με αποτέλεσμα την καταστροφή της φοροδοτικής ικανότητας του ιδιωτικού τομέα.

2. Η μεγάλη αύξηση του Δημόσιου Χρέους δεν πρέπει να μας διχάσει: Η Κρίση του Ευρώ κατέστρεψε την δημοσιονομική θέση κάποιων κρατών-μελών την ώρα που την βελτίωνε για άλλα κράτη-μέλη. Το αποτέλεσμα είναι τεράστιες διαφορές στην δυνατότητα κρατών-μελών να αποσβέσουν το νέο δημοσιονομικό σοκ. Αν η αύξηση του Δημόσιου Χρέους δεν διαμοιραστεί μεταξύ όλων των κρατών-μελών, το βάθεμα της Κρίσης του Ευρώ θα καταστρέψει την τελευταία ευκαιρία διάσωσης της ΕΕ όταν ο ιός θα έχει νικηθεί.

3. Το ευρωομόλογο είναι απαραίτητο, αλλά ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες: Εννέα κυβερνήσεις, σωστά, απαίτησαν την έκδοση ευρωομολόγου έτσι ώστε το βάρος της αύξησης του Δημόσιου Χρέους να επιμεριστεί δίκαια. Όμως τα πιο σημαντικά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα: Ποιος ευρωπαϊκός θεσμός θα εκδώσει το ευρωομόλογο; Και ποιοι θα το στηρίξουν ως εγγυητές της αποπληρωμής του; Η απάντηση του ΜέΡΑ25-DiEM25 είναι η μοναδική λογικά συνεπής: Η ΕΚΤ θα πρέπει και να το εκδώσει και να το εγγυηθεί.

4. Το ευρωομόλογο είναι απαραίτητο, αλλά δεν αρκεί: Χρειάζονται άλλες δύο παρεμβάσεις. Όσο διαρκεί η πανδημία, η Ευρώπη πρέπει να καταθέσει μετρητά στον λογαριασμό κάθε πολίτη ώστε να αποφευχθούν οι χρεοκοπίες.Όταν ξεπεραστεί η πανδημία, η Ευρώπη πρέπει να έχει ήδη προχωρήσει σε μεγάλο, αποτελεσματικό, κοινό και πράσινο επενδυτικό πρόγραμμα ώστε να βελτιωθεί η ικανότητα της οικονομίας της να ανακάμψει.

Τρία Βήματα Ενοποίησης της Ευρώπης και Αποτροπής μιας Μεγάλης Νέας Ύφεσης

Βήμα 1ο: Η ΕΚΤ να εκδώσει €1 τρις Ευρωομολόγων

Όσοι απαιτούν Ευρωομόλογο έχουν δίκιο: Είναι ο μόνος τρόπος η αύξηση του Δημόσιου Χρέους να μην διαλύσει την Ένωση. Το ερώτημα είναι: Ποιος θα το εκδώσει; Και ποιος θα το εγγυηθεί;

Η ΕΕ διαθέτει τρεις θεσμούς που θα μπορούσαν να εκδώσουν το απαραίτητο Ευρωομόλογο: Τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΣΜ). Την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).

  • Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας: Ο ΕΣΜ δεν πρέπει να εκδώσει το Ευρωομόλογο για δύο λόγους. (1) Το καταστατικό του απαιτεί Μνημόνιο για όποια χώρα δανειστεί από αυτό. (2) Ακόμα και να μην απαιτούσαν υπογραφή Μνημονίου, η Ευρώπη δεν πρέπει να δανειστεί μέσω των ομολόγων του ΕΣΜ επειδή αυτά είναι «συνθετικά», δηλαδή τοξικά, και θα θέσουν την ΕΕ σε κίνδυνο διαδικασίας ντόμινο. (1)
  • Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων: Η ΕΤΕπ πρέπει να συνεχίζει να εκδίδει επενδυτικά ομόλογα, όχι Ευρωομόλογα που στόχο έχουν την μετατροπή των εθνικών χρεών σε ευρωπαϊκό χρέος. (Βλ. Βήμα 3 πιο κάτω)

Μας μένει λοιπόν η ΕΚΤ: Ο μόνος θεσμός της ΕΕ ικανός να εκδίδει μη-τοξικά, θεραπευτικά Ευρωομόλογα

Με αυτά τα δεδομένα, το ΜέΡΑ25-DiEM25 προτείνουμε:

Η ΕΚΤ να εκδώσει 30ετές Ευρωομόλογο €1 τρις εγγυημένο αποκλειστικά από την ίδια την ΕΚΤ, με την προοπτική και περαιτέρω εκδόσεων αν αυτό κριθεί σκόπιμο.

Το €1 τρις αυτό να αντικαταστήσει Εθνικό Δημόσιο Χρέος αναλογικά με την νέα ύφεση και τις υγειονομικές ανάγκες κάθε κράτους-μέλους.

Έχοντας 30ετή διάρκεια, τα Ευρωομόλογα της ΕΚΤ θα δώσουν στην πολιτική ηγεσία της ΕΕ τρεις δεκαετίες για να αποφασίσουν τον τρόπο που θα αποζημιωθεί η ΕΚΤ για την έκδοση του Ευρωομόλογου. Το ΜέΡΑ-DiEM25 θεωρεί ότι μόνο μια δημοκρατικά εκλεγμένη κοινή (π.χ. ομοσπονδιακή) ευρωπαϊκή κυβέρνηση μπορεί να πάρει αυτή την απόφαση. Χωρίς μια τέτοια εξέλιξη, τα μέτρα έκτακτης ανάγκης της ΕΚΤ μόνο θα βαθύνουν το δημοκρατικό έλλειμμα της ΕΕ, οδηγώντας την ΕΕ στη διάλυση.

Βήμα 2ο: Η ΕΚΤ να εφοδιάσει με €2000 κάθε κάτοικο της ευρωζώνης

Εκατομμύρια ευρωπαίοι βρίσκονται εγκλωβισμένοι στα σπίτια τους σήμερα, ανήμποροι να κερδίσουν χρήματα. Έχουν άμεση ανάγκη μετρητών, όχι δάνεια ή επιδόματα που απαιτούν χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Για αυτό το λόγο, καλούμε την ΕΚΤ να εγγυοδοτήσει άμεσα τις εμπορικές τράπεζες με €750 δις που αρκούν ώστε να πιστωθούν οι τραπεζικοί λογαριασμοί κάθε κάτοικου της ευρωζώνης με €2000.

Όσο για πολίτες χωρίς τραπεζικό λογαριασμό, καλούμε την ΕΚΤ να επιλέξει μία τράπεζα ανά κράτος-μέλος και να την εξουσιοδοτήσει να εκδώσει ανώνυμες (αλλά αριθμημένες) χρεωστικές κάρτες που, κατόπιν, θα μοιραστούν σε άστεγους, περιθωριακούς, αχαρτογράφητους πολίτες.

  • Μην αφήσετε κανέναν να σας πει ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει: Η κυβέρνηση του Hong Kong πίστωσε το λογαριασμό του κάθε πολίτη με 1250 δολάρια ΗΠΑ πριν μερικές μέρες. Το ίδιο έκανε και η κυβέρνηση της Αυστραλίας νωρίτερα.
  • Μην αφήσετε κανέναν να σας πει ότι δεν υπάρχουν τα χρήματα: Το κόστος των €2000 ανά κάτοικο της Ευρωζώνης ισοδυναμεί με €750 δις, που είναι ακριβώς το ποσό που πρόσφατα ανακοίνωσε η ΕΚΤ ότι θα «τυπώσει» ώστε να αγοράσει ομόλογα από τις τράπεζες και τα ταμεία.
  • Μην αφήσετε κανέναν να σας πει ότι είναι άδικο να τα πάρουν και οι έχοντες: Στο τέλος του χρόνου, η εφορία μπορεί κάλλιστα να πάρει μεγάλο μέρος (και ή και όλο το ποσό) των €2000 πίσω από έχοντες που δεν τα είχαν ανάγκη.

Βήμα 3: Η ΕΕ να εγκαθιδρύσει Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Ανάκαμψης & Πράσινων Επενδύσεων

Όταν η ευρωπαϊκή οικονομία έχει κατεβάσει ρολά, ολόκληροι κλάδοι αντιμετωπίζουν χρεοκοπία και διψούν για νέες επενδύσεις και νέα κατεύθυνση.

Η Ευρώπη δεν δικαιούται να αφήσει και αυτή την Κρίση να πάει χαμένη.

Η Κρίση του Ευρώ άφησε την Ευρώπη με μικρότερη πράσινη αναπτυξιακή δυναμική και την κατέστησε ανίκανη να ανταγωνιστεί την Κίνα και τις ΗΠΑ στις τεχνολογίες του μέλλοντος. Δεν έχει την πολυτέλεια, άλλη μια φορά, να αντιδράσει με περισσότερη λιτότητα, μεγαλύτερη απόκλιση, χαμηλότερες επενδύσεις, δημιουργώντας ελάχιστες καλές θέσεις εργασίας.

Για αυτό, η ΕΕ έχει ανάγκη για την μετά τον ιό εποχή ενός μόνιμου Ευρωπαϊκού Προγράμματος Ανάκαμψης & Πράσινων Επενδύσεων, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί από σύμπραξη της ΕΤΕπ με την ΕΚΤ και θα εφαρμοστεί από έναν νέο οργανισμό – τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Πράσινης Ανάκαμψης.

Εμείς στο ΜέΡΑ25-DiEM25 προτείνουμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να:

  • Δώσει εντολή στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) να εκδώσει ομόλογα περίπου στο 5% του ΑΕΠ της ΕΕ ετησίως, την αξία των οποίων θα στηρίζει στις αγορές ομολόγων η ΕΚΤ• Δημιουργήσει τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Πράσινης Ανάκαμψης με εντολή να χρησιμοποιήσει από την έκδοση των ομολόγων της ΕΤΕπ ώστε να οικοδομήσει το Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Ανανεώσιμης Ενέργειας καθώς και να επενδύσει στην Δημόσια Υγεία, την Δημόσια Παιδεία και άλλα Δημόσια Αγαθά σε όλη την Ένωση.

Συμπερασματικά: Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ενοποιηθεί ή δια διαλυθεί

Η δημιουργία του ευρώ έβαλε την ΕΕ σε μονοπάτι που οδηγεί είτε στην ενοποίηση είτε στη διάλυση. Τρίτος δρόμος δεν υπάρχει.

Η Κρίση του Ευρώ μπήκε στον πάγο, χωρίς να γιατρευτεί, λόγω των παρεμβάσεων της ΕΚΤ. Ο κορωνοϊός σήμερα καθιστά αδύνατη την συνέχιση του παγώματος της Κρίσης του Ευρώ.

Η ΕΕ είτε θα αντιμετωπίσει την νέα τροπή της Κρίσης του Ευρώ ενωμένη είτε θα καταργηθεί στην πράξη.

Το Σχέδιο 3-Σημείων του ΜέΡΑ-DiEM25 είναι ο μόνος δρόμος προς την ενοποίηση. Τα τρία βήματα-παρεμβάσεις που προτείνουμε είναι άμεσα εφαρμόσιμα και συνεπή με το γράμμα των Ευρωπαϊκών Συνθηκών.

Θα πετύχουν:

  • Τον επιμερισμό των βαρών δημόσιου χρέους ανά την Ευρώπη
  • Την μεγάλη δημοσιονομική τονωτική ένεση που έχει ανάγκη η Ευρώπη
  • Την διόρθωση του εγκληματικού λάθους της Ευρώπης να αντιμετωπίζει ακολουθία χρεοκοπιών ως εάν να ήταν προβλήματα έλλειψης ρευστότητας
  • Την προστασία των ευρωπαίων πολιτών από την απώλεια εισοδημάτων λόγω της πανδημίας
  • Τις αναγκαίες επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση και τα δημόσια αγαθά που θα επιτρέψουν στους ευρωπαίους να ανακάμψουν βιώσιμα.

Μόλις εφαρμοστεί το Σχέδιο 3-Σημείων του ΜέΡΑ-DiEM25, η Ευρώπη θα έχει κερδίσει την ευκαιρία να μετατραπεί σε πραγματική. Δημοκρατική Ένωση. Η μόνη εναλλακτική είναι η διάλυση.

Υποσημειώσεις

(1) Κάθε ομόλογο έκδοσης του ΕΣΜ αποτελείται από μέρος χρέους που εγγυάται η Γερμανία, άλλο μέρος χρέους που εγγυάται η Γαλλία, άλλο μέρος χρέους που εγγυάται η Ιταλία κλπ. Κάθε μέρος έρχεται με το δικό του επιτόκιο και πιθανότητα αθέτησης, που αφορά την διαφορετική χώρα που το εγγυάται. Τη στιγμή που ένα κράτος-μέλος από εγγυητής γίνεται δανειολήπτης του ΕΣΜ, το δικό του μέρος χρέους μεταφέρεται στις υπόλοιπες χώρες αυξάνοντας το επιτόκιό τους και φέρνοντας την επόμενη επιρρεπή χώρα πιο κόντα στο σημείο να πρέπει κι εκείνη να δανειστεί από τον ΕΣΜ. Συνεπώς, τα ομόλογα του ΕΣΜ εμπεριέχουν τον σπόρο, τη δυναμική, της αποδόμησης της ευρωζώνης.

Ο «ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ» ΣΥΡΙΖΑ ΣΕ ΑΠΛΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Αν έπρεπε να συνοψιστεί το νόημα του πρόσφατου «Απολογισμού» του ΣΥΡΙΖΑ, οι ακόλουθες τρεις φράσεις θα αρκούσαν:

  • Το ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου είχε, τελικά, δίκιο
  • Αν ο Γιώργος Παπανδρέου είχε κάνει δημοψήφισμα ή εκλογές λίγο πριν το Καστελλόριζο, το ΠΑΣΟΚ θα νομιμοποιείτο έως σήμερα ως ο βασικός κορμός της προοδευτικής παράταξης
  • Η ρήξη θα έφερνε την καταστροφή της χώρας και, συνεπώς, όσοι την πρέσβευαν είτε έτρεφαν αυταπάτες (ηγεσία ΣΥΡΙΖΑ το πρώτο εξάμηνο του 2015) είτε ήταν επικίνδυνοι, εκουσίως ή ακουσίως (π.χ. Βαρουφάκης, Σακοράφα, Αριστερή Πλατφόρμα)

Η ταύτιση του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ με το ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου φανερώνεται από την ακόλουθη αντιπαραβολή των θέσεων της κυβέρνησης Παπανδρέου (2010/11) με εδάφια από τον «Απολογισμό» ΣΥΡΙΖΑ ως προς τρία κομβικής σημασίας θέματα:

Συμμαχίες – Αστικές Μεταρρυθμίσεις – Χρηματοδότηση

  1. Συμμαχίες με τις λοιπές ελλειμματικές χώρες (PIGS)

Πολιτική κυβέρνησης Παπανδρέου: Στην προσπάθειά της να βρει συμμάχους στο Eurogroup, η τότε κυβέρνηση πάσχισε να δημιουργήσει συμμαχίες με άλλες ελλειμματικές χώρες, ιδίως του Νότου – π.χ. Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία αλλά και την Γαλλία. 

«Απολογισμός» ΣΥΡΙΖΑ: «…φάνηκε τότε σαν να υποτιμούσαμε όλοι μαζί την ανάγκη να οικοδομήσουμε συμμαχίες ή γέφυρες με χώρες που ενδεχομένως θα μπορούσαν, λόγω δικών τους προβλημάτων, να συγκλίνουν με δικά μας αιτούμενα…»

2. Αστικές Μεταρρυθμίσεις

Πολιτική κυβέρνησης Παπανδρέου: Δεχόμαστε το Μνημονιακό Δάνειο, παρά τις διαφωνίες μας, επειδή το Grexit ήταν χειρότερο. Έχοντας αναγκαστεί να αποδεχθούμε αντιλαϊκές πολιτικές, προβαίνουμε στις αστικές μεταρρυθμίσεις που η Ελλάδα είχε ανάγκη από χρόνια – και τις συνδυάζουμε με μικρά μέτρα ανακούφισης των πληγέντων πολιτών.

«Απολογισμός» ΣΥΡΙΖΑ: «Για παράδειγμα, υπήρχαν ζητήματα σαφώς προοδευτικού χαρακτήρα που περιλαμβάνονταν στα αιτούμενα της 5ης αξιολόγησης: ρυθμίσεις για τη φοροδιαφυγή… Αυτά αποτελούσαν ζητήματα «αστικού εκσυχγρονισμού», αν θέλουμε, τα οποία οι κυβερνήσεις του παραδοσιακού δικομματισμού ανέβαλλαν να αντιμετωπίσουν επί δεκαετίες για δικούς τους ιδιοτελείς λόγους.»

3. Χρηματοδότηση

Πολιτική κυβέρνησης Παπανδρέου: Νυν υπεράνω η χρηματοδότηση του χρέους για τα επόμενα χρόνια ώστε να σταθεροποιηθεί η οικονομία.

«Απολογισμός» ΣΥΡΙΖΑ: «Η πρόταση Γιούνκερ προέβλεπε συμφωνία μόνον πεντάμηνης διάρκειας με ποσό δανείου περίπου 7 δις ευρώ… Προέβλεπε δε τέσσερις αξιολογήσεις σε διάστημα πέντε μηνών, δηλαδή σχεδόν μία αξιολόγηση ανά μήνα. Αντίθετα,… με τη διαπραγματευτική ισχύ που μας προσέδωσε το δημοψήφισμα, η συμφωνία της 12ης Ιουλίου 2015 παρείχε επαρκή χρηματοδότηση των υποχρεώσεων της χώρας για ολόκληρο το διάστημα μέχρι το 2018, προσφέροντας την απαραίτητη σταθερότητα που θα επέτρεπε τη σχετική ανάκαμψη της οικονομίας και την οριστική απομάκρυνση του κινδύνου εξόδου της χώρας από την ευρωζώνη.»

ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΤΟΥ «ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ» ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ

Από τα πιο πάνω, τα συμπεράσματα που ενστερνίζεται ο επίσημος ΣΥΡΙΖΑ είναι σαφή:

  1. Η μέγιστη απειλή για τη χώρα ήταν η… απειλή του Grexit – όχι τα Μνημόνια και η Φυλακή Χρέους για τον λαό μας
  2. Το μείζον ζητούμενο ήταν η εξασφάλιση μακροπρόθεσμων δανείων, ώστε να υπάρχει η «απαραίτητη σταθερότητα» – όχι η ουσιαστική αναδιάρθρωση χρέους
  3. Στο Eurogroup, δεδομένης της απόρριψης κάθε σκέψης για ρήξη με την τρόικα, οι συμμαχίες με ελλειμματικές χώρες ήταν ο μόνος τρόπος βελτίωσης της διαπραγματευτικής θέσης της χώρας
  4. Στο εσωτερικό, στόχος θα έπρεπε να ήταν οι αστικές μεταρρυθμίσεις (που δεν τόλμησαν τα κόμματα της δεξιάς) και η εφικτή (εντός των Μνημονιακών περιορισμών) προστασία των θυμάτων της κρίσης.

Αυτά τα τέσσερα βασικά συμπεράσματα των συγγραφέων του «Απολογισμού» του ΣΥΡΙΖΑ τυχαίνει να συμπίπτουν απολύτως με τις θέσεις, και το πρόταγμα, της κυβέρνησης Παπανδρέου.

Με μία διαφορά.

Οι «απολογητές» του ΣΥΡΙΖΑ, εμμέσως πλην σαφώς, παραδέχονται ότι η μόνη ουσιαστική διαφορά με την κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ ήταν ότι ο Αλέξης Τσίπρας, αντίθετα με τον Γιώργο Παπανδρέου, είχε την προνοητικότητα να κάνει δημοψήφισμα και εκλογές για να νομιμοποιήσει την πλήρη «ενσωμάτωση» στις πολιτικές της τρόικας.

Η «ΙΔΙΑΖΟΥΣΑ ΕΥΘΥΝΗ» ΜΟΥ

«Δεν δικαιούμαστε να μην αποδώσουμε ιδιάζουσα ευθύνη στον τότε Υπουργό Οικονομικών», γράφουν οι συγγραφείς του «Απολογισμού» του ΣΥΡΙΖΑ.

Μετά χαράς να μου αποδώσουν ευθύνες δεδομένου ότι ο Υπουργός Οικονομικών πάντα σηκώνει τεράστιες ευθύνες, πόσο μάλιστα σε περίοδο σύγκρουσης με μια σιδηρόφρακτη τρόικα.

Ποιες όμως ευθύνες μου αποδίδουν;

  1. «Υπερεπένδυση στην επικοινωνία έναντι μιας σχολαστικά επεξεργασμένης διαπραγματευτικής τακτικής»

Με αυτή τη φράση προσπαθούν να δημιουργήσουν-διαχύσουν την εντύπωση, ακριβώς όπως έκανε η τρόικα εκείνους τους 5 μήνες, ότι δεν είχα «σχολαστικά επεξεργασμένη διαπραγματευτική τακτική» και επιδιδόμουν στο lifestyle. Το ενδιαφέρον ερώτημα είναι: Γιατί αρνούνται οι συγγραφείς του «Απολογισμού» την ύπαρξη της «σχολαστικά επεξεργασμένης διαπραγματευτικής τακτικής» την οποία παρουσίαζα από το 2012 στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ και, λόγω της οποίας, ο Αλέξης Τσίπρας με τίμησε με την προσφορά του Υπουργείου Οικονομικών τον Νοέμβρη του 2014; Η μόνη εξήγηση είναι ότι δεν θέλουν να απολογηθούν για το ότι την εγκατέλειψαν ώστε να παραδοθούν στην τρόικα.

Σημείωση: Για την «σχολαστικά επεξεργασμένη διαπραγματευτική τακτική», που και είχα και είχε ενστερνιστεί η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, βλ. Κεφάλαιο 4 του «Ανίκητοι Ηττημένοι», Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη, 2017

  • «Υποτίμηση της ανάγκης να οικοδομήσουμε συμμαχίες ή γέφυρες με χώρες που ενδεχομένως θα μπορούσαν, λόγω δικών τους προβλημάτων, να συγκλίνουν με δικά μας αιτούμενα…»

Ναι, δηλώνω ένοχος. Ποτέ δεν θεώρησα ότι Ισπανία, Ιρλανδία και Πορτογαλία θα συμμαχούσαν μαζί μας παρά τα, όντως, κοινά προβλήματα και την κοινή Μνημονιακλη μας μοίρα. Ο λόγος, όπως εξηγούσα στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, ήταν απλός: Οι εν λόγω δεξιές κυβερνήσεις είχαν ασελγήσει πάνω στους λαούς τους έχοντας επιβάλει (όπως το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ εδώ) απαίσια Μνημόνια. Ο χειρότερος εφιάλτης τους ήταν η ιδέα ότι η Ελλάδα δεν θα επέβαλε ένα αντίστοιχα απαίσιο 3ο Μνημόνιο στο λαό μας. Είναι λογικό: Αν μας βοηθούσαν να ανακουφίσουμε τον λαό μας, τότε οι λαοί τους θα τους έλεγαν: «Κι εμείς; Εμάς γιατί μας βασανίζετε;».

Εν κατακλείδι, προέβλεπα εξ αρχής (και, όπως αποδείχθηκε, σωστά) ότι στο Eurogroup οι χειρότεροι εχθροί μας θα ήταν χώρες του Νότου, συν η Ιρλανδία, που είτε είχαν ήδη επιβάλει Μνημόνια είτε φοβόντουσαν ότι θα τους ανάγκαζαν να τα επιβάλουν.

Ποιους πρότεινα, εναλλακτικά, ως τους καλύτερους μας «σύμμαχους»; Την Άγκελα Μέρκελ και τον Μάριο Ντράγκι –  τους μόνους σοβαρούς ανθρώπους οι οποίοι, αν πείθονταν ότι είμασταν έτοιμοι να πάμε στη ρήξη με αρετή και τόλμη, θα προσέρχονταν την ύστατη στιγμή με μια έντιμα αμοιβαίως επωφελή πρόταση.

Σημείωση: Για περισσότερα σχετικά με τις πιθανές συμμαχίες με διαφορετικές ομάδες κρατών-μελών, καθώς και τον ρόλο της Μέρκελ, βλ. Κεφάλαιο 12 του «Ανίκητοι Ηττημένοι», Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη, 2017

  • «Ανοίγαμε μέτωπα εκεί που δεν χρειάζονταν, να υπερτιμούσαμε την ισχύ σχετικά αφηρημένων ιδεών ή γενικών θεωρητικών σχημάτων έναντι επεξεργασμένων επιχειρημάτων επί πολύ συγκεκριμένων θεμάτων, υποτιμώντας έτσι την ανάγκη για λεπτομερή τεχνική δουλειά»

Διαβάζοντας τα πιο πάνω ήταν σαν να άκουγα τις συνεντεύξεις Ντάιζελμπλουμ και τα briefings του ανεκδιήγητου φερέφωνου της τρόικας, του κ. Σχινά.

Κατά τη διάρκεια κάθε Eurogroup, η τρόικα εσωτερικού και εξωτερικού διέρρεε ότι «ο Βαρουφάκης κούραζε τους συναδέλφους του με θεωρητικές διαλέξεις, χωρίς καμία τεχνική προετοιμασία», την ώρα που η τρόικα ερχόταν στο τραπέζι με τεχνικά άρτιες προτάσεις.

Στην πραγματικότητα, η δική μας η πλευρά ήταν η μόνη που κατέθετε τεχνικά άρτιες προτάσεις μαζί με σοβαρές μακροοικονομικές αναλύσεις –  την ώρα που η τρόικα απλά επαναλάμβανε μονότονα τις απαιτήσεις της για υφεσιακά, αποικιοκρατικά μέτρα που, με μαθηματική ακρίβεια, θα βάθαιναν την κρίση.

Σημείωση: Βλ. την πρότασή μου (A Policy Framework for Greece’s Fiscal Consolidation, Recovery & Growth, Υπουργείο Οικονομικών, βλ. εδώ) στην τρόικα την 11ης Μαΐου 2015, μια πρόταση τεχνικά αρτιότερη απ’ οτιδήποτε κατέθεσε ποτέ η τρόικα

Αυτή η πλήρης υιοθέτηση από τους «απολογητές» του ΣΥΡΙΖΑ της Γκεμπελικής προπαγάνδας της τρόικας αποτελεί τη χαριστική βολή στην οποιαδήποτε ελπίδα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, όπως πολλοί ψηφοφόροι του θα ήθελαν, ίσως κατάφερνε στα έδρανα της αντιπολίτευσης να ανακτήσει μέρος της χαμένης του αξιοπρέπειας.

Αυτός είναι, λοιπόν, ο λόγος που το ΜέΡΑ25 είναι στη Βουλή. Για να εκφράζει την σταθερή εναντίωση στο δόγμα που εισήγαγε πρώτη η κυβέρνηση Παπανδρέου, νομιμοποίησε «εξ αριστερών» ο ΣΥΡΙΖΑ, και σήμερα εφαρμόζει με περισσή σπουδή η κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Ποιος έκλεισε τις τράπεζες το 2015; Ο Μάριο Ντράγκι είναι η απάντηση.

Οι ελληνικές τράπεζες, αφού αποκλείστηκαν αρχικά από την παγιωμένη σε όλη την ΕΖ πρακτική φθηνής ρευστότητας στα τραπεζικά ιδρύματα από την ΕΚΤ μέσω του λεγόμενου waiver, στα πλαίσια της πολεμικής επιχείρησης συντριβής της διαπραγμάτευσης από την τρόικα εξωτερικού κι εσωτερικού, κι αφού η ΝΔ και ο νυν κεντρικός τραπεζίτης ενορχήστρωσαν bank run για να αυτο-εκπληρωθεί η προφητεία τους περί κλειστών τραπεζών, εντάχθηκαν στον μηχανισμό ανάγκης ELA, με τον οποίο η ΕΚΤ έδινε ρευστότητα στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα με το σταγονόμετρο και κατά περίπτωση.

Στην περίπτωση λοιπόν που χρειαζόταν περισσότερο από ποτέ ενισχυμένη ρευστότητα το τραπεζικό μας σύστημα, τα ξημερώματα της 27ης Ιουνίου 2015, όταν είχε μόλις προκηρυχθεί το Δημοψήφισμα και σύσσωμη η αντιπολίτευση καλούσε ευθέως σε bank run τους πολίτες, η ΕΚΤ, καταπατώντας κάθε έννοια ουδετερότητας όπως ορίζει ρητά το καταστατικό της, λειτούργησε πολιτικά εκβιάζοντας τον ελληνικό λαό να ψηφίσει ΝΑΙ. Με τι τρόπο; Δεν αύξησε τη ρευστότητα στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, διατηρώντας την στα ίδια επίπεδα με αυτά πριν την προκήρυξη του Δημοψηφίσματος. Με άλλα λόγια δηλαδή, η Κεντρική Τράπεζα, που έχει στόχο να προφυλάσσει τα ελληνικά τραπεζικά ιδρύματα, τα άφησε έρμαια σε συνθήκες αυξημένης ανάγκης ρευστότητας, οδηγώντας νομοτελειακά στην επιβολή κάπιταλ κοντρολς. Ο κ. Ντράγκι, γνωρίζοντας ότι αυτή η κίνηση κινείτο στα όρια της νομιμότητας, εκτός αυτής, ζήτησε και έλαβε γνωμοδότηση από ιδιωτική νομική εταιρεία για να καλυφθεί σε μια δυνητική δικαστική διερεύνηση της εκβιαστικής κίνησής του. Να σημειωθεί πως ακόμα και σήμερα αρνείται να γνωστοποιήσει το περιεχόμενό της.