Η αλήθεια πίσω από την «ανάπτυξη» – Όταν η εργασία τιμωρείται

Η πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ για τη φορολόγηση της εργασίας στην Ελλάδα δεν αφήνει κανένα περιθώριο για ωραιοποιήσεις. Πίσω από τις κυβερνητικές δηλώσεις περί «σταθερότητας» και «ανάπτυξης», αποκαλύπτεται μια σκληρή πραγματικότητα: στην Ελλάδα, η εργασία συνεχίζει να τιμωρείται.

Ας δούμε τα δεδομένα.

Η λεγόμενη «φορολογική σφήνα» – δηλαδή το σύνολο των φόρων και εισφορών που επιβαρύνουν την εργασία – φτάνει το 39,3% για έναν μέσο εργαζόμενο. Την ίδια στιγμή, ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 35,1%. Με απλά λόγια: ο Έλληνας εργαζόμενος πληρώνει σημαντικά περισσότερο από τον μέσο πολίτη των ανεπτυγμένων χωρών για να δουλεύει.

Και αν νομίζει κανείς ότι η κατάσταση βελτιώνεται με τα χρόνια, η πραγματικότητα τον διαψεύδει. Από το 2000 μέχρι το 2025, η φορολογική επιβάρυνση στην εργασία στην Ελλάδα αυξήθηκε, ενώ στον υπόλοιπο ΟΟΣΑ μειώθηκε. Δηλαδή, την ώρα που οι άλλες χώρες ελαφρύνουν τους εργαζόμενους, η Ελλάδα κάνει το αντίθετο.

Ακόμα πιο αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για τις οικογένειες. Ένα παντρεμένο ζευγάρι με δύο παιδιά αντιμετωπίζει τον 4ο υψηλότερο φορολογικό σφήνα στον ΟΟΣΑ (37,5%), όταν ο μέσος όρος είναι μόλις 26,2%. Και εδώ προκύπτει το εξής εξοργιστικό: η μείωση της επιβάρυνσης λόγω παιδιών στην Ελλάδα είναι μόλις 1,9 ποσοστιαίες μονάδες, όταν στον ΟΟΣΑ φτάνει τις 8,9.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Ότι το ελληνικό κράτος όχι μόνο δεν στηρίζει την οικογένεια, αλλά την αφήνει να σηκώνει ένα δυσανάλογο βάρος.

Και ας μιλήσουμε καθαρά: αυτή δεν είναι «ουδέτερη» οικονομική πολιτική. Είναι επιλογή.

Είναι επιλογή να βασίζεται το κράτος στη βαριά φορολόγηση της εργασίας αντί να χτυπά τη φοροδιαφυγή και τις μεγάλες ανισότητες. Είναι επιλογή να επιβαρύνονται οι μισθωτοί και οι μικρομεσαίοι, ενώ το παραγωγικό μοντέλο της χώρας παραμένει στρεβλό και εξαρτημένο.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ζοφερή αν δούμε τι μένει τελικά στην τσέπη του εργαζόμενου. Ένας μέσος εργαζόμενος κρατά μόλις το 73,9% του μισθού του μετά από φόρους και εισφορές – λιγότερο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Για οικογένειες με παιδιά, η διαφορά είναι ακόμη πιο δραματική.

Πώς μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη όταν η εργασία αποθαρρύνεται;
Πώς μπορεί να υπάρξει δημογραφική πολιτική όταν οι οικογένειες τιμωρούνται;
Πώς μπορεί να υπάρξει κοινωνική δικαιοσύνη όταν το βάρος πέφτει πάντα στους ίδιους;

Η απάντηση είναι απλή: δεν μπορεί.

Η κυβέρνηση οφείλει να σταματήσει την επικοινωνιακή διαχείριση και να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα. Η Ελλάδα δεν πάσχει από έλλειψη φόρων – πάσχει από λάθος κατανομή τους.

Μια πραγματικά δίκαιη οικονομική πολιτική θα ξεκινούσε από την αποφόρτιση της εργασίας, την ουσιαστική στήριξη της οικογένειας και τη μετατόπιση του βάρους εκεί που πραγματικά υπάρχει πλούτος.

Μέχρι τότε, κάθε αφήγημα περί «ανάπτυξης για όλους» θα παραμένει αυτό που ήδη είναι: ένα αφήγημα χωρίς αντίκρισμα.

Προς μια οικονομία τεχνοφεουδαρχίας

Το Μεσοπρόθεσμο καταρρίπτει το αφήγημα της ανάπτυξης: Προς μια οικονομία τεχνοφεουδαρχίας;

Η μείωση των δημοσίων υπαλλήλων και η δημοσιονομική πειθαρχία αποκαλύπτουν μια διαφορετική πραγματικότητα πίσω από την «ανάπτυξη» — και θέτουν το πραγματικό δίλημμα των επερχόμενων εκλογών.

Η «ανάπτυξη» ως αφήγημα

Τα τελευταία χρόνια, η έννοια της ανάπτυξης κυριαρχεί στον δημόσιο λόγο. Παρουσιάζεται ως απόδειξη επιτυχίας, ως ένδειξη σταθερότητας, ως σημάδι ότι η ελληνική οικονομία έχει αφήσει πίσω της την κρίση. Ωστόσο, όταν εξετάζουμε τις πραγματικές πολιτικές που εφαρμόζονται, η εικόνα αυτή αρχίζει να ραγίζει. Το Μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δημοσιονομικής στρατηγικής δεν επιβεβαιώνει το αφήγημα της ανάπτυξης. Το αμφισβητεί ευθέως.

Η πραγματικότητα των αριθμών

Η πρόβλεψη για μείωση κατά 5% των δημοσίων υπαλλήλων αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Δεν πρόκειται απλώς για έναν αριθμό. Πρόκειται για μια πολιτική κατεύθυνση:

•             περιορισμός του κράτους,

•             συγκράτηση δαπανών,

•             διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων.

Αυτές οι επιλογές δεν συνάδουν με ένα μοντέλο δυναμικής και συμπεριληπτικής ανάπτυξης. Αντίθετα, παραπέμπουν σε ένα πλαίσιο διαρκούς προσαρμογής και πειθαρχίας. Από την ανάπτυξη στη συρρίκνωση. Η μείωση του ανθρώπινου δυναμικού στο Δημόσιο δεν είναι ουδέτερη.  Σημαίνει:

•             λιγότερη δυνατότητα παροχής υπηρεσιών,

•             μεγαλύτερη πίεση σε κρίσιμους τομείς όπως η υγεία και η παιδεία,

•             μεταφορά κόστους από το κράτος στον πολίτη.

Με άλλα λόγια, η ανάγκη δεν εξαφανίζεται — απλώς αλλάζει φορέα. Και κάπως έτσι, η «ανάπτυξη» μετατρέπεται σε μια έννοια αποκομμένη από την καθημερινότητα της κοινωνίας.

Το μοντέλο του τεχνοφεουδαλισμού

Αυτό που αναδύεται δεν είναι απλώς μια αυστηρή δημοσιονομική πολιτική. Είναι ένα διαφορετικό οικονομικό μοντέλο. Ένα μοντέλο όπου:

•             η ισχύς συγκεντρώνεται σε λίγους,

•             το κράτος αποσύρεται από βασικές λειτουργίες,

•             και ο πολίτης καλείται να καλύψει τα κενά.

Αυτό το μοντέλο περιγράφεται όλο και συχνότερα ως τεχνοφεουδαλισμός ή τεχνοφεουδαρχία

Δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι η πρακτική μετάβαση σε μια οικονομία όπου η ανάπτυξη δεν διαχέεται — συγκεντρώνεται.

Εκλογές: το πραγματικό δίλημμα

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι επερχόμενες εκλογές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Το διακύβευμα δεν είναι απλώς ποιος θα διαχειριστεί την οικονομία. Είναι ποιο μοντέλο οικονομίας θα ακολουθηθεί. Το ερώτημα είναι σαφές:

•             Θα συνεχίσουμε σε μια πολιτική που βασίζεται στη συρρίκνωση του κράτους και τη μεταφορά βαρών στην κοινωνία;

•             ή θα αναζητήσουμε ένα διαφορετικό μοντέλο που επενδύει στον άνθρωπο και ενισχύει τη συλλογική ευημερία;

Η ανάγκη για μια ανθρωποκεντρική οικονομία

Η πραγματική ανάπτυξη δεν μπορεί να περιορίζεται σε δείκτες και ποσοστά. Αφορά:

•             την ποιότητα ζωής,

•             την κοινωνική συνοχή,

•             την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

Μια ανθρωποκεντρική οικονομία δεν αντιμετωπίζει το κράτος ως βάρος, αλλά ως εργαλείο ισορροπίας και προστασίας. Δεν μειώνει τον άνθρωπο για να βελτιώσει τους αριθμούς. Βελτιώνει τους αριθμούς επενδύοντας στον άνθρωπο.

Ένα ευρύτερο πλαίσιο

Όπως αναλύεται και στο The Conscious Code: AI’s Journey into Human Society, η μετάβαση των οικονομιών σε πιο συγκεντρωτικά μοντέλα ισχύος δεν είναι τυχαία. Συνδέεται με την τεχνολογία, τη συγκέντρωση δεδομένων και τη μεταβολή των σχέσεων μεταξύ κράτους, αγοράς και κοινωνίας. Η οικονομική πολιτική που αποτυπώνεται στο Μεσοπρόθεσμο εντάσσεται σε αυτή τη μεγαλύτερη εικόνα.

Συμπέρασμα

Το Μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δεν αποτελεί επιβεβαίωση της ανάπτυξης. Αποτελεί ένδειξη μιας διαφορετικής πορείας. Μιας πορείας που απομακρύνεται από την κοινωνική ενίσχυση και κινείται προς τη δημοσιονομική προσαρμογή και τη συγκέντρωση ισχύος. Και αυτό είναι που τελικά θα κριθεί στην κάλπη.

Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει ανάπτυξη.

Αλλά:

❗ ποιον αφορά

❗ και ποιος πληρώνει το τίμημά της

Ψηφιακό ευρώ

Επειδή πολύς λόγος γίνεται για το ψηφιακό ευρώ και την έλευση του το 2029 και τα “οφέλη του” για το καλό μας πάντα, δείτε τι γίνεται στην Κίνα όπου χιλιάδες νέοι Κινέζοι μένουν άστεγοι, επειδή έχουν μπει στη Μαύρη Λίστα του Συστήματος Κοινωνικής Εμπιστοσύνης.

Μόλις μπεις στη μαύρη λίστα, το ψηφιακό πορτοφόλι WeChat σου απαγορεύει αμέσως να ξοδέψεις τα δικά σου ψηφιακά χρήματα, ή να λάβεις μισθό. Έτσι μένεις άστεγος

Προσεχώς και εδώ….

Ακρίβεια χωρίς τέλος: πώς η Ελλάδα μένει πρωταθλήτρια στις ανατιμήσεις

Από το ρεύμα και τα ενοίκια μέχρι τα τρόφιμα και τις μεταφορές, οι τιμές αυξάνονται με ρυθμούς που ξεπερνούν κατά πολύ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, επιβαρύνοντας την καθημερινότητα των πολιτών.

Τα νεότερα στοιχεία της Eurostat για τον πληθωρισμό Ιουλίου 2025 δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνειών: η Ελλάδα παραμένει μια από τις ακριβότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και μάλιστα, όχι τυχαία· οι αυξήσεις στις τιμές βασικών αγαθών και υπηρεσιών είναι πολλαπλάσιες σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ενώ το Υπουργείο Ανάπτυξης περιορίζεται σε ρόλο παρατηρητή και τα περισσότερα ΜΜΕ αποφεύγουν τις ευθείες συγκρίσεις με την υπόλοιπη Ευρώπη, η καθημερινότητα των πολιτών επιβαρύνεται με ανεξέλεγκτες ανατιμήσεις.

Ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα:

  • Ηλεκτρικό ρεύμα: +18,9% στην Ελλάδα, έναντι μόλις +2,1% στην ΕΕ. Εννέα φορές μεγαλύτερη αύξηση!!!

Το παράδοξο είναι ότι η χώρα κατέγραψε πλεόνασμα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές, ωστόσο οι τιμές παραμένουν σε αυτά τα επίπεδα εξαιτίας της στρεβλής λειτουργίας της αγοράς και του φαινομένου ολιγοπωλιακών πρακτικών (καρτέλ ενέργειας).

  • Ενοίκια: +11,3% στη χώρα μας, όταν στην ΕΕ η αντίστοιχη αύξηση είναι +3,1%.
  • Ρούχα: +13,1% στα ανδρικά και +12% στα γυναικεία· στην ΕΕ μόλις +0,2%.
  • Φρούτα: +19,2% στην Ελλάδα, έναντι +9,5% στην ΕΕ, παρότι η χώρα μας διαθέτει άφθονη παραγωγή.
  • Υποδήματα, κρασί, αεροπορικά εισιτήρια: αυξήσεις έως και πενταπλάσιες σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Το μοτίβο είναι ξεκάθαρο: σχεδόν σε κάθε βασική κατηγορία, από τη στέγαση και την ενέργεια μέχρι την εστίαση και τα τρόφιμα, η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις των ανατιμήσεων.

Κι εδώ γεννάται το κρίσιμο ερώτημα: γιατί;
Δεν μπορεί όλα να αποδίδονται στην «παγκόσμια συγκυρία» ή στις «διεθνείς κρίσεις». Όταν οι πολίτες πληρώνουν ακριβότερα ακόμα και προϊόντα που παράγονται στη χώρα τους, όταν οι τιμές στα είδη πρώτης ανάγκης αυξάνονται με ρυθμούς πολλαπλάσιους της υπόλοιπης Ευρώπης, τότε το πρόβλημα είναι εσωτερικό. Είναι πρόβλημα αγοράς, ελέγχου, πολιτικής βούλησης.

Η Ελλάδα, δυστυχώς, έχει εξελιχθεί σε «ειδική περίπτωση» μέσα στην ΕΕ: μια χώρα όπου η ακρίβεια τείνει να γίνει κανονικότητα. Και όσο το κράτος περιορίζεται σε ρόλο θεατή, τόσο περισσότερο οι πολίτες θα αισθάνονται ότι ζουν σε μια οικονομία που δουλεύει εναντίον τους.

Συμπερασματικά εάν κάτι δείχνουν τα στοιχεία της Eurostat, είναι ότι η ακρίβεια στην Ελλάδα δεν είναι τυχαία, ούτε συγκυριακή. Είναι δομικό σύμπτωμα μιας αγοράς που λειτουργεί με καρτέλ χωρίς πραγματικό ανταγωνισμό και μιας πολιτείας που αδυνατεί ή δεν θέλει να παρέμβει ουσιαστικά.

Εργατική πρωτομαγιά

Εργατική πρωτομαγιά σήμερα.

Πριν 139 χρόνια στο μακρινό 1886 τα εργατικά συνδικάτα στο Σικάγο ξεσηκώθηκαν διεκδικώντας ωράριο εργασίας στις 8 ώρες και καλύτερες συνθήκες εργασίας. Σήμερα βιώνουμε την ισοπέδωση αυτών των δικαιωμάτων που αποκτήθηκαν με αιματηρούς αγώνες.

Η επίθεση του συστήματος με διάφορα προσχήματα όπως ένα ανύπαρκτο χρέος (βλέπε μνημόνια) ,την εργαλειοποίηση της υγειονομικής κρίσης του Covid-19, την ενεργειακή κρίση , το Ουκρανικό και τώρα τον εμπορικό πόλεμο που είναι σε πλήρη εξέλιξη μας οδηγεί σε μια νέα πραγματικότητα που ο πολίτης θα είναι πλήρως ελεγχόμενος και χωρίς δικαιώματα. Τα όποια δικαιώματα του θα προκύπτουν από ένα σύστημα “point system” ανάλογα του πόσο υπάκουος είναι (βλέπε credit score, ψηφιακό ευρώ κλπ.)

Οφείλουμε να αντισταθούμε στον τεχνοφεουδαρχικό μεσαίωνα που μας ετοιμάζουν.

Το μήνυμα της ανυπακοής της 1ης Μαίου δεν είναι απλά επετειακό, είναι διαχρονικός επίκαιρο. Είναι ένα κάλεσμα προς κάθε ελεύθερα σκεπτόμενο άνθρωπο που νιώθει μέσα του την ανάγκη να σταθεί όρθιος σε έναν κόσμο που σκύβει στο σκοτάδι. Που δεν μετρά τους ανθρώπους με στατιστικές, φύλα, έθνη ή περιουσίες, αλλά με τη δύναμη και την αξία της συνείδησής τους.

Η 1η Μαΐου δεν είναι μόνο ημέρα του εργαζόμενου ανθρώπου όπως συνηθίζουμε να γιορτάζουμε είναι και η ημέρα αυτού που αρνείται να ενταχθεί σε μηχανισμούς, να γίνει αριθμός και να σιωπήσει. Αυτού που ξέρει πως η μεγαλύτερη επανάσταση είναι εκείνη που αρχίζει μέσα μας.

Καλό Μήνα και Καλή Εργατική Πρωτομαγιά σε όλους!!!

Το χρήμα σε συνάρτηση με τον χρόνο στην ψηφιακή εποχή

Στη σημερινή ψηφιακή εποχή, το χρήμα υπάρχει κυρίως ως ηλεκτρονικά αρχεία στα τραπεζικά συστήματα. Είτε πρόκειται για φυσικά μετρητά είτε για ψηφιακές συναλλαγές, η θεμελιώδης ιδέα πίσω από τα χρήματα είναι η μεταφορά και η επικοινωνία πληροφοριών. Το χρήμα φέρει μαζί του δεδομένα σχετικά με την αξία, την ιδιοκτησία και τις συναλλαγές στις οποίες έχει εμπλακεί. Αυτές οι πληροφορίες είναι ζωτικής σημασίας για τη διεξαγωγή οικονομικών δραστηριοτήτων και τη διατήρηση της λειτουργίας των χρηματοπιστωτικών συστημάτων.

Επιπλέον, το ίδιο το χρήμα μπορεί να θεωρηθεί ως αναπαράσταση πληροφοριών. Η αξία του χρήματος προέρχεται από την εμπιστοσύνη και την πεποίθηση που έχει, η οποία βασίζεται στις πληροφορίες σχετικά με τη σπανιότητα, τη σταθερότητα και την αποδοχή του σε ένα δεδομένο οικονομικό σύστημα. Αυτή η εμπιστοσύνη βασίζεται σε κοινές γνώσεις και πληροφορίες σχετικά με το νόμισμα, την αρχή έκδοσης και την υποκείμενη οικονομία.

Όταν θεωρούμε τον χρόνο ως νόμισμα, αναγνωρίζουμε την εγγενή του αξία στη ζωή μας. Ο χρόνος είναι ένας πεπερασμένος πόρος που όλοι διαθέτουμε, και μόλις ξοδευτεί, δεν μπορεί να ανακτηθεί. Υπό αυτή την έννοια, ο χρόνος μπορεί να θεωρηθεί το πολυτιμότερο νόμισμα, καθώς είναι αναντικατάστατο και περιορισμένο.

Ακριβώς όπως το χρήμα, ο χρόνος μπορεί να θεωρηθεί ως μια μορφή πληροφόρησης. Φέρει μαζί του πληροφορίες για τις εμπειρίες μας, τις πράξεις μας και τις επιλογές που κάνουμε. Ο τρόπος που κατανέμουμε το χρόνο μας αντανακλά τις προτεραιότητες και τις αξίες μας. Ο χρόνος που αφιερώνεται σε διάφορες δραστηριότητες μας παρέχει πληροφορίες για τις προσωπικές μας προτιμήσεις, δεσμεύσεις και φιλοδοξίες.

Επιπλέον, ο χρόνος παίζει καθοριστικό ρόλο στις οικονομικές συναλλαγές και στη λήψη αποφάσεων. Ο χρόνος είναι ένας παράγοντας στα επιτόκια, τις επενδύσεις και τον υπολογισμό των αποδόσεων. Επηρεάζει την αξία του χρήματος με την πάροδο του χρόνου μέσω του πληθωρισμού και των τόκων και επηρεάζει την κατανομή των πόρων στην οικονομία. Η έννοια της διαχρονικής αξίας του χρήματος αναγνωρίζει ότι το χρήμα έχει διαφορετική αξία σε διαφορετικά χρονικά σημεία.

Θέλω να ευχαριστήσω όλες και όλους όσους με τίμησαν με την ψήφο τους.

Το ΜέΡΑ25 – Συμμαχία για τη Ρήξη έδωσε τον αγώνα μέσα και έξω από την βουλή υπέρ των αρχών του ανθρωπισμού και του ορθολογισμού. Πολλοί ταυτίστηκαν με την προσπάθειά μας να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα της κοινωνίας μας που εμείς θεωρούμε θεμελιώδη, αλλά δυστυχώς αυτή η προσπάθεια δεν έγινε γνωστή σε μεγάλη μερίδα λόγο του αποκλεισμού μας από τα ψηφιακά μέσα προβολής.

Δυστυχώς το αποτέλεσμα είναι μια συντριπτική ήττα των προοδευτικών δυνάμεων. Σεβόμενοι την βούληση του Ελληνικού λαού και αφού κάνουμε την αυτοκριτική μας θα συνεχίσουμε τον αγώνα ενάντια στην λεηλασία των πολιτών και τον σκοταδισμό που έχει επιβληθεί στην χώρα μας. Οφείλουμε να συζητήσουμε την “επόμενη μέρα”.

Συνάντηση με τον Δήμαρχο Ερυμάνθου

Στο πλαίσιο των επαφών στην ορεινή Αχαία έγινε επίσκεψη από τον υποψήφιο βουλευτή Αχαίας του ΜέΡΑ25 – Συμμαχία για τη Ρήξη Παναγιώτη Διαμαντόπουλου μαζί με τους συνοδοιπόρους Δημήτρη Βελισσάρη συνυποψήφιο βουλευτή και το μέλος της εκλογικής επιτροπής Βαλεντίνο Αθανασόπουλο στον Δήμο Ερυμάνθου.

Να σημειώσουμε ότι ο Δήμος Ερυμάνθου είναι κατεξοχήν ορεινός δήμος με πλούσιο φυσικό κάλλος και ιδιαίτερη γεωμορφολογία, καλύπτοντας μια αρκετά μεγάλη έκταση. Χαρακτηρίζεται ως μια αγροτική περιοχή και η εκεί τοπική οικονομία βασίζεται κατά κύριο λόγο στον πρωτογενή τομέα παραγωγής, ιδιαίτερα στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Ο Δήμος Ερυμάνθου είναι 3ος στην παραγωγή γάλακτος.

Ακολούθησε συνάντηση με τον Δήμαρχο κ. Θεόδωρο Μπαρή ο οποίος μας ενημέρωσε για για τα προβλήματα του δήμου.

Ο κ. Μπαρής μας ενημέρωσε για τα προβλήματα του τρόπου της χρηματοδότησης του δήμου (ανάλογα με τον πληθυσμό), της έλλειψης προσωπικού, αλλά και της ερημοποίησης της περιοχής.Μας επισήμανε την προσπάθεια που γίνετε από το υπάρχον προσωπικό ώστε ο δήμος να λειτουργεί άψογα.

Η καταπολέμηση της υποχρηματοδότησης θα πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα και της τοπικής (απόδοση φόρων απευθείας στον δήμο και την περιφέρεια στα πλαίσια του συμμετοχικού προϋπολογισμού), αλλά και της κεντρικής εξουσίας (με αύξηση ΚΑΠ).  Με τις κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων να παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στη διατήρηση και ανάπτυξη της συνοχής του κοινωνικού ιστού, το ΜέΡΑ25 αγωνίζεται για τη διασφάλιση του δημόσιου και κοινωνικού χαρακτήρα των υπηρεσιών που παρέχονται με ευθύνη της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Το ΜέΡΑ25 προκρίνει την αποκεντρωμένη διαχείριση των τοπικών προβλημάτων και ευκαιριών και τη λειτουργία της αυτοδιοίκησης με συμμετοχικούς και πλουραλιστικούς όρους. Με τον Καλλικράτη να έχει συνενώσει μεγάλες γεωγραφικά περιοχές σαν τον Δήμο Ερυμάνθου καταργώντας στην ουσία τη δυνατότητα αυτοδιάθεσης μικρών κοινοτήτων, το ΜέΡΑ25 προτείνει τον επαναπροσδιορισμό του αυτοδιοικητικού χάρτη της χώρας με βάση όχι μόνο δημογραφικά κριτήρια, αλλά και τις γεωμορφολογικές, περιβαλλοντικές και πολιτιστικές ιδιαιτερότητες της κάθε περιοχής, προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική και αντιπροσωπευτική αυτοδιοίκηση όλων των περιοχών.